GZA helpt in Haïti

Op 12 januari beeft in Haïti de aarde. Duizenden mensen verliezen alles. Geschokt kijkt de wereld toe. Vanuit alle hoeken komt hulp op gang. Ook GZA blijft niet onbewogen bij dit leed. Dokter Frederick Vandereyken (ass. urgentiegeneeskunde, intensieve zorgen, Sint-Augustinus) en spoedverpleger Dieter Smis (Sint-Augustinus) maken deel uit van het V-Med team dat onder leiding van dokter Luc Beaucourt in Haïti de handen uit de mouwen stak. Gedurende twee en een halve week stonden ze geheel ten dienste van de gewonden in Port-au-Prince. Intussen zijn ze weer veilig thuis en werden ze ontvangen door zowel Vlaams minister-president Kris Peeters als onze koning. Hieronder volgt hun verslag:

"’s Middags worden we gebeld door dr. Beaucourt met de vraag of we kunnen vertrekken naar Haïti. We hebben enkele uren de tijd om op het werk en thuis de nodige regelingen te treffen. Dr Beaucourt heeft een team samengesteld (5 artsen, 5 verpleegkundigen en 3 brandweermannen) dat Vlaanderen zal vertegenwoordigen onder de naam V-med. Een vliegtuig van the ‘Belgian Air Force’ brengt ons en het team van B-fast veilig naar Haïti. Eens ter plaatse gaan we elk onze eigen weg.

36 uur na de aardbeving komen we toe in Port-au-Prince, een verwoeste stad in een Caraïbisch paradijs. Mensen lopen angstig, gejaagd en met mondmaskers door de straten. Op de Franse en Amerikaanse ambassade na ligt nagenoeg alles in puin. Grootwarenhuizen en woningen zijn als kaartenhuisjes in elkaar gezakt. Duizenden lijken, ogenschijnlijk achteloos in doeken gewikkeld, worden achtergelaten op de hoeken van de straat en rond de ziekenhuizen. De geur die wordt verspreid door de rottende lichamen is nauwelijks te harden. Vrachtwagens rijden af en aan en scheppen lijken als was het steenpuin.

Honderduizenden mensen kunnen of durven niet naar huis terug en overleven, onder zeilen, op één van de grote pleinen. Er is nauwelijks eten en geen sanitair. De stank rond de pleinen doet je soms kokhalzen. Rondom de luchthaven zijn er grote ontplooiingen van militair en medisch materiaal. Op het terrein is daar de eerste dagen echter niets van te merken. Medische teams onder UN vlag stonden vermoedelijk te trappelen van ongeduld, maar mochten om veiligheidsredenen de stad niet in. De eerste dagen waren Artsen Zonder Grenzen, wij en vermoedelijk nog enkele andere medische teams anoniem en kleinschalig ter plaatse.

Foto's: Ludo Mariën

"De hulp zal nog lange tijd nodig zijn om van Haïti weer het paradijs te maken dat het eens was."

We werken de eerste 3 dagen in de straten van Port-au-Prince en worden geholpen door de lokale bevolking. De hulpvraag is overweldigend en de hulpverlening bij voorbaat ontoereikend. Onze voorraad is snel uitgeput en we moeten ons vaak behelpen met materiaal dat we ter plaatse vinden. We maken spalken van ramen, deuren en kartonnen dozen. De 4^de dag trekken we naar een lokaal ziekenhuis. Het is voor meer dan de helft ingestort. Na wat zoeken vinden we in de kelders alle materiaal dat we nodig hebben om voorlopig verder te kunnen. Het is bloedheet overdag en de vele patiënten liggen zo goed als onbeschut in het ziekenhuistuintje. Amerikanen brengen gelukkig tenten om de patiënten te herbergen en wanneer we door de ziekenhuisstock geraken, zijn er vrijgevige Polen die alles wat ze bij hebben aan het ziekenhuis schenken.

We brengen wat structuur in de chaos door patiënten te verdelen volgens leeftijd, pre- en postoperatieve opvang. We opereren gedurende twee weken in twee zalen van ’s morgens tot ’s avonds. Een team van verpleegkundigen doet elke dag de wondzorg van zowat alle patiënten. Na enkele dagen worden ze door de patiënten op handen gedragen. Twee weken van dankbaar werk later kunnen we een operationeel ziekenhuis achterlaten aan de Haïtianen en een Amerikaans team uit Maryland dat nog zes maanden ter plaatse blijft.

De lijken zijn intussen zo goed als uit het straatbeeld verdwenen, maar duizenden liggen nog bedolven onder het puin. Bulldozers ruimen puin maar het lijkt nog steeds onbegonnen werk. De voertuigen van de UN zijn nu zichtbaar aanwezig en bezetten sommige strategische plaatsen. We zien af en toe terug lachende mensen. De noden blijven echter onvoorstelbaar groot en hulp zal nog lange tijd nodig zijn om van Haïti weer het paradijs te maken dat het eens was.

We keren moe, onder de indruk, maar toch gelukkig terug naar huis. Die luxe van een tijdelijk verblijf hebben de Haïtianen niet. We hopen dat er de komende jaren respectvol kan worden samengewerkt en opgebouwd, en hopelijk hebben wij alvast een klein beetje aan het herstel kunnen meewerken.

We willen dr. Beaucourt en de verantwoordelijken van Sint-Augustinus van harte danken dat we dit hebben mogen beleven."

dr. Frederik Vandereyken
Dieter Smis

GZA helpt

GZA blijft niet onbewogen aan de kant staan en maakte 10.000 euro vrij uit het GvA steunfonds. Een van onze engagementen ten opzichte van de Gasthuiszusters Antwerpen is immers de meest kwetsbaren, ook in ontwikkelingslanden, te ondersteunen. De bijdrage zal gestort worden aan een NGO, die toegankelijkheid tot gezondheids- en welzijnszorg in het huidige Haïti verbetert.